Chè Đen, Chè Xanh, Chè Ô Long: Lựa Chọn Phù Hợp Với Bạn

Cùng được làm từ lá của cây chè (Camellia sinensis), vì sao lại có chén trà xanh trong vắt, chén trà đen đỏ sậm và chén ô long vàng óng? Câu trả lời nằm ở cách lá chè được chế biến sau khi hái, đặc biệt là mức độ oxy hóa mà người làm chè quen gọi là "lên men". Hiểu được điều này, bạn sẽ dễ dàng chọn được loại chè hợp với khẩu vị và thói quen của mình.

Một lá chè, nhiều con đường

Sau khi hái, lá chè bắt đầu biến đổi khi tiếp xúc với không khí. Nếu người làm chè chặn quá trình này ngay từ đầu, ta có chè xanh. Nếu để lá oxy hóa một phần, ta có ô long. Còn khi để quá trình diễn ra trọn vẹn, ta có chè đen. Chính sự khác biệt ấy tạo nên màu nước, hương thơm và vị riêng của từng loại.

Chè xanh: tươi mát và thanh nhẹ

Chè xanh được làm bằng cách diệt men (sao hoặc hấp) để giữ màu xanh của lá, sau đó vò và sấy khô. Nước chè thường có màu xanh vàng, thoảng hương cốm non hoặc hương lá tươi, vị chát nhẹ rồi ngọt hậu.

• Hợp với ai: người thích vị thanh, muốn một chén trà nhẹ nhàng vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn.
• Cách pha gợi ý: dùng nước khoảng 75–85°C, hãm ngắn để trà không bị đắng.

Chè đen: đậm đà và ấm áp

Chè đen trải qua đủ các bước làm héo, vò, ủ lên men, sấy và sàng phân loại. Lá chè được oxy hóa hoàn toàn nên nước có màu đỏ nâu, hương thơm ấm, vị đậm và tròn. Theo phương pháp truyền thống (orthodox), lá chè được vò thành sợi xoăn; còn với phương pháp CTC (nghiền, xé, cuộn), lá chè được cắt nhỏ thành dạng viên, cho nước trà ra màu nhanh và đậm.

Tại Nhà Máy Chè 1927, du khách có thể tận mắt xem lại các công đoạn làm chè truyền thống như làm héo, vò chè bằng cối vò, ủ lên men, sấy và sàng tách, bên cạnh khu vực giới thiệu quy trình hiện đại.

• Hợp với ai: người thích vị đậm, thích uống trà nóng ngày se lạnh, hoặc muốn tự pha trà sữa, trà chanh tại nhà.
• Cách pha gợi ý: dùng nước gần sôi, khoảng 90–100°C, hãm vài phút tùy độ đậm mong muốn.

Chè ô long: nằm giữa hai thái cực

Ô long là dòng chè bán oxy hóa. Lá chè được làm héo, lắc hoặc đảo nhẹ để mép lá oxy hóa một phần, rồi mới diệt men, vò và sấy. Tùy mức oxy hóa và cách làm, ô long có thể thơm hương hoa, hương trái chín hoặc mang chút hương rang ấm. Nước trà thường vàng óng, vị êm, hậu ngọt và có thể pha được nhiều lần.

• Hợp với ai: người muốn khám phá tầng hương phức hợp, thích ngồi lâu bên ấm trà và pha nhiều nước.
• Cách pha gợi ý: dùng nước khoảng 85–95°C, tráng trà nhanh rồi hãm ngắn cho mỗi lượt.

Chọn loại nào cho bạn?

Không có loại chè nào "ngon nhất", chỉ có loại hợp nhất với bạn ở từng thời điểm. Bạn có thể tham khảo vài gợi ý sau:

1. Theo khẩu vị: thích thanh nhẹ chọn chè xanh, thích đậm đà chọn chè đen, thích hương thơm nhiều tầng chọn ô long.
2. Theo thời điểm: chè xanh hợp buổi sáng; chè đen hợp những ngày se lạnh hoặc khi pha chế; ô long hợp lúc thư thả trò chuyện.
3. Theo cơ địa: người nhạy cảm với caffeine nên uống lượng vừa phải và tránh uống trà quá muộn vào buổi tối.

Cách tốt nhất vẫn là tự mình nếm thử. Nếu có dịp ghé Bảo Lộc, hãy dành thời gian tham quan Nhà Máy Chè 1927, ngắm các dòng chè mẫu được trưng bày và thưởng trà tại không gian "Ngũ Thức Việt Trà" để tìm ra chén trà dành riêng cho mình.