Nghệ Thuật Thưởng Trà: Bí Quyết Để Cảm Nhận Tinh Hoa Chè Việt

Người Việt có câu "khách đến nhà không trà thì thuốc", đủ thấy chén trà gắn bó với đời sống thường nhật đến nhường nào. Nhưng uống trà và thưởng trà là hai chuyện khác nhau. Uống trà có thể vội vàng, còn thưởng trà là khi ta dành thời gian để ngắm, ngửi, nếm và lắng nghe chén trà của mình. Dưới đây là những bí quyết giản dị để bạn bắt đầu.

1. Chọn trà: bắt đầu từ điều bạn thích

Không có quy tắc bắt buộc nào cho việc chọn trà. Chè xanh mang vị thanh, chè đen đậm và ấm, ô long nhiều tầng hương. Hãy quan sát cánh trà khô: cánh đều, khô giòn, có mùi thơm tự nhiên và không lẫn mùi lạ là dấu hiệu của trà được chế biến và bảo quản cẩn thận. Trà nên được cất trong hộp kín, tránh ánh nắng, hơi ẩm và những thứ có mùi mạnh.

2. Nước pha: "nhất thủy, nhì trà"

Người xưa đặt nước lên trước cả trà, bởi nước chiếm phần lớn trong chén trà. Nên dùng nước sạch, mềm, không có mùi clo. Nước được đun vừa sôi rồi để hạ nhiệt tùy loại trà: chè xanh cần nước dịu hơn, khoảng 75–85°C; ô long khoảng 85–95°C; chè đen có thể dùng nước gần sôi.

3. Trà cụ: "tam bôi, tứ bình"

Câu "nhất thủy, nhì trà, tam bôi, tứ bình, ngũ quần anh" nhắc rằng chén (bôi) và ấm (bình) cũng giữ vai trò quan trọng. Ấm đất, ấm gốm giữ nhiệt tốt, hợp với chè đen và ô long; ấm sứ trắng giữ hương và dễ ngắm màu nước, hợp với chè xanh. Chén nhỏ, lòng sáng màu giúp bạn quan sát nước trà rõ hơn.

Những bộ ấm chén gốm Bát Tràng là lựa chọn quen thuộc của nhiều người yêu trà Việt, vừa dùng hằng ngày vừa mang dấu ấn làng nghề. Tại showroom trà cụ của Nhà Máy Chè 1927, du khách có thể ngắm nhiều mẫu ấm chén Bát Tràng cùng các dòng trà cụ khác.

4. Pha trà: chậm mà đều tay

1. Tráng ấm chén bằng nước nóng để làm ấm dụng cụ và giữ nhiệt cho trà.
2. Cho trà vào ấm với lượng vừa đủ theo dung tích ấm và khẩu vị.
3. Đánh thức trà: rót một ít nước nóng rồi chắt bỏ nhanh để cánh trà nở và sạch bụi.
4. Hãm trà trong thời gian ngắn, nếm thử rồi điều chỉnh cho các lượt sau.
5. Rót đều ra tống hoặc rót xoay vòng các chén để nước trà đồng đều.

5. Thưởng trà bằng năm giác quan

Thưởng trà trọn vẹn là khi mọi giác quan cùng lên tiếng:

• Thị giác: ngắm màu nước trong, sánh và cánh trà nở dần trong ấm.
• Khứu giác: hít nhẹ hương trà trên nắp ấm và trong lòng chén.
• Vị giác: nhấp một ngụm nhỏ, để trà lan khắp khoang miệng, cảm nhận vị chát dịu và hậu ngọt.
• Xúc giác: cảm nhận độ ấm của chén trong lòng bàn tay.
• Thính giác: tiếng nước sôi, tiếng rót trà và những câu chuyện chậm rãi bên bàn trà.

6. Không gian và người cùng thưởng trà

"Ngũ quần anh" trong câu nói xưa nhắc đến những người bạn cùng ngồi bên ấm trà. Một không gian yên tĩnh, ánh sáng dịu và vài người bạn hợp chuyện sẽ khiến chén trà ngon hơn bội phần. Bạn có thể tìm thấy cảm giác ấy tại không gian thưởng trà "Ngũ Thức Việt Trà" của Nhà Máy Chè 1927, nơi du khách được mời chậm lại và cảm nhận trà theo cách của người Việt.

Bí quyết lớn nhất của nghệ thuật thưởng trà có lẽ là sự chú tâm. Khi ta thật sự hiện diện bên chén trà, mỗi ngụm trà đều trở nên đáng nhớ.